Van halogeen naar LED en van oude LED naar nieuwe LED

Verouderde verlichting is meestal de snelst terug te verdienen verduurzaming van een pand. Vervangen van halogeen door LED bespaart doorgaans tachtig tot negentig procent op het verlichtingsverbruik. Wie tien jaar oude LED vervangt, haalt daar vaak nog dertig tot vijftig procent bovenop dankzij hogere efficiëntie en betere sturing.

Waarom is verlichting zo’n dankbaar startpunt?

Verlichting brandt lang, staat vaak overal en is relatief eenvoudig te vervangen zonder dat een pand dicht hoeft. In horeca, retail en kantoren is verlichting bovendien een van de grotere elektriciteitsposten na klimaat en koeling. Elke watt die je bespaart, bespaar je bovendien uren per dag.

Er is nog een reden. De energiebesparingsplicht verplicht veel bedrijven om energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of korter uit te voeren. Ledverlichting valt daar in veel situaties onder. Informeer bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland of jouw locatie onder de plicht en de bijbehorende rapportageverplichting valt.

Hoeveel bespaart de overstap van halogeen naar LED echt?

De rekensom is meestal ontnuchterend eenvoudig. Een halogeenspot van vijftig watt vervang je door een ledspot van vijf tot acht watt met dezelfde of een betere lichtopbrengst. Dat is een besparing van rond de tachtig tot negentig procent op die armatuur. Bij een restaurant met honderd spots die twaalf uur per dag branden, praat je al snel over duizenden kilowattuur per jaar.

Daarbij komt een effect dat vaak vergeten wordt: halogeen produceert veel warmte. Minder warmtelast betekent minder koelvraag in de zomer, wat opnieuw energie scheelt. Ook de vervangingsfrequentie verandert. Waar een halogeenlamp het een paar duizend branduren volhoudt, gaan goede ledarmaturen tienduizenden uren mee. Dat scheelt lampen, ladders en verstoorde openingstijden.

Waarom loont het om verouderde LED te vervangen?

Dit is het stuk dat de meeste ondernemers verrast. Wie in 2014 of 2015 op LED overstapte, heeft nu armaturen hangen die technisch verouderd zijn. Er spelen drie dingen:

• Efficiëntie. Ledmodules leveren tegenwoordig fors meer lumen per watt dan tien jaar geleden. Dezelfde lichtopbrengst kost minder vermogen.
• Ledarmaturen gaan niet stuk, ze worden zwakker en verkleuren. Na acht tot tien jaar brandduur is de lichtopbrengst merkbaar gezakt, waardoor ruimtes dof en grauw ogen.
• Oude LED is vaak niet of slecht dimbaar. Zonder dimming mis je de grootste besparingspost én de sfeer.

De besparing bij vervanging van oude door nieuwe LED ligt in de praktijk vaak tussen de dertig en vijftig procent, afhankelijk van de leeftijd en het type armatuur. Tel daar de winst van goede sturing bij op en de rekensom wordt aantrekkelijk.

Waarom verdient de lichtkwaliteit net zoveel aandacht als het verbruik?

Een besparing die de sfeer kapotmaakt, is geen besparing. In de horeca en retail zien wij regelmatig locaties waar een goedkope ledvervanging het interieur letterlijk heeft platgeslagen: koud licht, een slechte kleurweergave en zichtbare schaduwen. Gasten blijven korter, gerechten ogen minder aantrekkelijk en producten verliezen hun uitstraling.

Wij kijken daarom altijd naar drie zaken naast het wattage: de kleurtemperatuur in kelvin, de kleurweergave-index en de bundelhoek. Warm licht met een hoge kleurweergave doet met minder vermogen meer voor de sfeer dan een felle spot met slechte kwaliteit.

Welke subsidies en fiscale regelingen zijn er?

De Energie-investeringsaftrek biedt ondernemers de mogelijkheid om een deel van een energiebesparende investering extra af te trekken van de fiscale winst. In 2026 gaat het om veertig procent van het investeringsbedrag. Let op een belangrijk detail: generieke ledverlichting staat niet meer als apart bedrijfsmiddel op de Energielijst 2026. Verlichting kan wel meeliften als onderdeel van een breder energiebesparend systeem. Daarnaast bestaat de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, die op vrijwel elke bedrijfsinvestering van toepassing kan zijn.

Regelingen wijzigen jaarlijks en kunnen vervallen. Laat je altijd door je accountant of adviseur informeren over wat er op het moment van investeren geldt en meld op tijd, want de meldtermijn is kort.

Aan de slag

Vraag een lichtscan aan. Wij lopen de locatie door, meten de bestaande verlichting en leveren een overzicht van besparing, terugverdientijd en het effect op de sfeer.

Veel gestelde vragen

Hoeveel bespaar ik met de overstap van halogeen naar LED?

Op de verlichting zelf doorgaans tachtig tot negentig procent, plus een indirecte besparing op koeling door de lagere warmtelast.

Moet ik oude LED echt vervangen als het nog brandt?

Branden is niet hetzelfde als goed presteren. Na acht tot tien jaar is de lichtopbrengst gezakt en het rendement achterhaald, waardoor vervanging vaak binnen enkele jaren is terugverdiend.

Kan ik LED dimmen zonder flikkering?

Ja, mits driver, dimmer en sturing op elkaar zijn afgestemd. Flikkering ontstaat bijna altijd door een verkeerde combinatie, niet door LED zelf.

Kan verlichting vervangen worden terwijl de zaak open blijft?

In de meeste gevallen wel. Wij werken in fasen en plannen het werk buiten de drukke uren.